Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Nie żyje Stanisław Pestka (Jan Zbrzyca)
czwartek, 2 kwietnia 2015

Urodził się 8 kwietnia 1929 r. w Rolbiku (powiat chojnicki). Tam też, od 1939 r., chodził do szkoły podstawowej. Od 1945 r. uczył się w gimnazjum im. gen. J. Wybickiego w Kościerzynie, gdzie w 1950 r. złożył egzamin maturalny. W latach 1950-53 studiował polonistykę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, a później pracował jako nauczyciel w średnich szkołach, najpierw w Lidzbarku Warmińskim (1953-55), potem w Sławnie (1955-58). Już wówczas pisał do różnych czasopism. W latach 1958-61 był w redakcji pisma „Kaszëbë”. Po jego zamknięciu przeprowadził się do Bydgoszczy, gdzie kierował działem kulturalnym „Ilustrowanego Kuriera Polskiego”. W 1965 r. zamieszkał w Szczecinie, gdzie pracował w Polskim Radiu. Po dwóch latach wrócił do Bydgoszczy. Tam znalazł zajęcie w czasopiśmie młodzieżowym „Fakty i Myśli”. W 1968 r. wszedł do redakcji gdańskich„Liter”. Po zamknięciu tego pisma przeszedł do „Tygodnika Morskiego”, a potem do „Czasu”. Od 1969 r. był w redakcyjnym kolegium „Pomeranii”, a w latach 1969-72 i 1990-94 prowadził to pismo. W latach 1976-1980 i 1992-1994 był prezesem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, później jeszcze kilka lat działał we władzach tej organizacji.

Swoją pracę w miesięczniku Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego wspominał w filmie zrealizowanym z okazji obchodów 50-lecia "Pomeranii":

Od 1995 r. był na emeryturze. Zajmował się twórczością literacką. Jako poeta debiutował w „Pomeranii” w 1969 r. Tam też drukował, pisane po kaszubsku, felietony.

Wydał trzy zbiorki wierszy (wszystkie po kaszubsku): Południca (1976), Wizrë ë duchë (1986) i Wieczórny widnik (2002). Jego poetyckie dzieła można odnaleźć też w antologiach m.in. W. Kiedrowskiego Piaśnica (1971), E. Kamińskiego Westrzód doczi (1977), B. Arsoby i J. Borzyszkowskiego Pomorze i morze w poezji (1998). Pestka był też w grupie osób przygotowujących Modrą strunę. Antologię poezji kaszubskiej (1973).
W dorobku publicystycznym Pestki jest wiele artykułów dotyczących spraw Pomorza i Kaszub. Dwa z nich zostały wydrukowane w przygotowanych przez E. Szczesiaka zbiorach reportaży: Suita kaszubska (1982) i Opowieść o trwaniu Kaszub (1985).
Pestka napisał też dwie książki biograficzne: Piórem i szablą. O generale Józefie Wybickim (1961) i Emisariusz niepodległości. O Józefie Wybickim (1972) oraz jeden analityczny Stan i perspektywy pamiętnikarstwa na Pomorzu (1971).

Wydał też rozważania o kaszubskiej inteligencji jego czasów, zatytułowane W kręgu kaszubskiego kaduceusza (1983) i książkę W stolëcë chmùrników (2011).
Stanisław Pestka został uhonorowany m.in. Medalem Stolema (1975), Pieczęcią Świętopełka Klasy Złotej (1991) i gdańskim Medalem księcia Mestwina II (2013). Felietony pisał pod pseudonimem Krëban z Milachowa, w twórczości poetyckiej podpisywał się jako Jan Zbrzyca.

Stanisław Pestka zawsze wspierał i inspirował młode pokolenie Kaszubów. Zdjęcie zrobione podczas spotkania z młodymi liderami ZKP, które odbyło się 19-21 X 2012 r. w Gdańsku. Fot. M. Stanke

Ùrodzył sã 8 łżëkwiata 1929 r. w Rólbikù (chòjnicczi pòwiôt). Tam téż, do 1939 r., chòdzył do spòdleczny szkòłë. Òd 1945 r. ùcził sã w gimnazjum m. gen. J. Wëbicczégò w Kòscérznie, dze w 1950 r. złożił maturalny egzamin. W latach 1950–1953 sztudérowôł pòlonistikã na Ùniwersytece Adama Mickiewicza w Pòznanim, a pòtemù robił jakno szkólny we strzédnëch szkòłach, nôpierwi w Lidzbarkù Warmińsczim (1953–55), pózni w Słôwnie (1955–58). Ju tej pisôł do rozmajitëch cządników. W latach 1958–61 béł w redakcji pismiona „Kaszëbë”, pò chtërnégò zamkniãcym przecygnął do Bëdgòszczë, dze czerowôł kùlturalnym dzélã „Ilustrowanego Kuriera Polskiego”. W 1965 r. zamieszkôł w Szczecënie, dze robił w Pòlsczim Radiu. Pò dwùch latach wrócył nazôd do Bëdgòszczë, dze nalôzł zajãcé w młodzëznowim cządnikù „Fakty i Myśli”. W 1968 r. wszedł do redakcji gduńsczich „Liter”. Pò zamkniãcym negò cządnika, przeszedł nôpierwi do „Tygodnika Morskiego”, a pòtemù do „Czasu”. Òd 1969 r. béł w redakcyjnym kòlegium „Pomeranii”, a w cządach 1969–72 ë 1990–94 prowadzył no pismiono. W latach 1976–1980 ë 1992–1994 béł przédnikã Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, pózni, pò 1994 r., jesz pôrã lat dzejôł w przédnictwie ny òrganizacji.

Òd zôczątkù 1995 r. béł na emeriturze. Zajimôł sã swòjim lëteracczim ùtwórstwã. Jakno pòeta zadebiutowôł w „Pomeranii” w 1969 r. Tam téż drëkòwôł, pisóné pò kaszëbskù, felietónë. Wëdôł trzë zbiérczi wiérztów (wszëtczé pò kaszëbskù): Południca (1976), Wizrë ë duchë (1986) ë Wieczórny widnik (2002). Jegò pòeticczé dokazë mòżna téż nalezc w antologiach m.jin. W. Czedrowsczégò Piaśnica (1971), É. Kamińsczégò Westrzód dôczi (1977), B. Arsobë ë J. Bòrzëszkòwsczégò Pomorze i morze w poezji (1998). Béł téż w karnie, co zrëchtowało zbiér Modra struna. Antologia poezji kaszubskiej (1973). Felietónë pisôł pòd pseùdonimã Krëban z Milachowa, w ùtwórstwie pòeticczim ùżiwôł przezwëstka Jan Zbrzyca/Jón Zbrzëca.

W pùblicysticznym doróbkù Pestczi je wiele artiklów tikającëch sprôw Pòmòrzégò ë Kaszëb. Dwa z nich òstałë téż wëdrëkòwóné w zrëchtowónëch bez E. Szczesaka zbiérkach repòrtażów: Suita kaszubska (1982) ë Opowieść o trwaniu Kaszub (1985).

Pestka mô téż napisóné dwa biograficzné ksążkòwé dokazë: Piórem i szablą. O generale Józefie Wybickim (1961) ë Emisariusz niepodległości. O Józefie Wybickim (1972), ë jeden analiticzny Stan i perspektywy pamiętnikarstwa na Pomorzu (1971). Wëdôł téż rozwôżania ò kaszëbsczi inteligencji jegò czasów, zatitlowóné W kręgu kaszubskiego kaduceusza (1983) i ksążkã W stolëcë chmùrników (2011).

Stanisłôw Pestka òstôł ùtczony wiele wëprzédnieniama, z czegò wôżniészima są: Medal Stolema (1975), Pieczęć Świętopełka Klasy Złotej (1991) i gduńsczi Medal ks. Mestwina II (2013).

na spòdlim R. Drzéżdżón, G.J. Schramke, Dzëczé gãsë. Antologiô kaszëbsczi pòezji. Gdiniô 2004 s. 160-161.

Artykuł o Stanisławie Pestce pt. "Stolëm rodã z Rolbika", który ukazał się w "Pomeranii" nr 12/2013 do pobrania -  cz. 1, cz. 2.

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2018 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.