Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
60. rocznica odsłonięcia pomnika Derdowskiego
wtorek, 8 sierpnia 2017

13 sierpnia w Wielu odbędą się uroczystości z okazji 60. rocznicy odsłonięcia pomnika Hieronima Derdowskiego, które będą odbywać się tego samego dnia wraz z Turniejem Gawędziarzy Ludowych Kaszub i Kociewia. W związku z zbliżającymi się obchodami jubileuszu obeliska warto zapoznać się z ciekawą historią pomnika oraz uroczystym jego odsłonięciem, któremu towarzyszyło tysiące ludzi.

Uroczystości pod pomnikiem Hieronima Derdowskiego w Wielu

Idea odbudowy i odsłonięcia pomnika Hieronima Derdowskiego w Wielu towarzyszyła miejscowym działaczom kaszubskim, w tym szczególnie Wickowi Rogali, już w pierwszych latach powojennych. Stało się to jednak możliwe dzięki powstaniu w 1956 r. Zrzeszenia Kaszubskiego, a zwłaszcza oddziału chojnickiego powstałego w styczniu 1957 r. Pamiętać trzeba, że od 1930 r. stał na cmentarzu przykościelnym pomnik Derdowskiego postawiony z inicjatywy ówczesnego wielewskiego proboszcza, ks. Józefa Wryczy (promotor Derdowskiego). Popiersie tego pomnika od zniszczenia w czasie wojny uratował Wincenty Rogala, przenosząc je z cmentarza do własnej stodoły. Po wojnie, gdy aktualna stała się sprawa odbudowy pomnika Derdowskiego, odlano nowe popiersie, a oryginalne przekazano do nowo zbudowanej Szkoły Podstawowej nr 5 w Chojnicach.

Rękopis Wicka Rogali - lista uczestników uroczystości odsłonięcia pomnika

Zanim to jednak nastąpiło w 1957 r. przy zaangażowaniu młodego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, a zwłaszcza Oddziału z Chojnic sprawa odbudowy stała się sprawą całych Kaszub. Zarząd Główny w Gdańsku i Oddział w Chojnicach przejęły na siebie ciężar organizacji uroczystego dnia. Wszystkiemu patronowało koło wielewskie Zrzeszenia i osobiście  Wincenty Rogala, który doglądał robót budowlanych, ustalał program uroczystości, troszczył się o fundusze. Był w stałym kontakcie z Chojnickim Powiatowym Komitetem odbudowy pomnika Hieronima Derdowskiego w Wielu, a Stanisław Rolbiecki głównie z sekretarzem Józefem Osowickim. 18 sierpnia w przeddzień 55. rocznicy śmierci Hieronima Derdowskiego, w jego rodzinnej wsi Wielu, odbyło się odsłonięcie pomnika wielkiego poety. Uroczystość stała się największym zgromadzeniem, manifestacją kaszubską w całym powojennym czasie. Wieś zapełniła się tłumem przybyłych zewsząd Kaszubów i bardzo licznych gości. Jak pisze w książce „Pieśniarz z Ziemi Jezior” Kazimierz Ostrowski, w uroczystości uczestniczyło ok. 25 tysięcy ludzi. Obecni byli przedstawiciele władzy z marszałkiem Sejmu Czesławem Wycechem oraz ludzie nauki i kultury. Przemawiali – Aleksander Arendt – prezes Zarządu Głównego Zrzeszenia Kaszubskiego, dr Andrzej Bukowski nakreślił sylwetkę i dzieło autora epopei „Ò Panu Czôrlińsczim…”, Maria Znamierowska-Prüfferowa – o rozwoju kultury kaszubskiej.

Dodatek specjalny czasopisma Zrzeszenia Kaszubkiego "Kaszëbë" poświęcony Hieronimowi Derdowskiemu

W bogatym programie artystycznym obok recytacji Leona Roppla, Jana Rompskiego, gawęd Józefa Bruskiego, Edmunda Konkolewskiego, występów zespołów regionalnych z Kartuz i Bytowa, Kościerzyny, Niezabyszewa, Chojnic, Czerska, wystąpił również Wincenty Rogala, wykonując swój „Toast na cześć Herusia Derdowskiego”.

Myślą przewodnią Chojnickiego Powiatowego Komitetu Odbudowy Pomnika H. Derdowskiego w Wielu było zorganizowanie wokół odsłonięcia tegoż pomnika uroczystości, której celem ma być zarówno uczczenie poety jako promotora myśli o jedności Kaszubów z narodem polskim, jak też nadanie zjazdowi wydźwięku patriotycznego, manifestującego jedność Kaszubszczyzny.

Zbigniew Studziński

 

 

Artykuły z czasopisma Kaszëbë (1957 r.) poświęcone Derdowskiemu znaleźć można tutaj.

 

Żródła:

"O życiu i twórczości H. Derdowskiego" J. Borzyszkowski

"Tam gdze Kaszëb pòczątk" - monografia gminy Karsin J. Borzyszkowski

"Pieśniarz z ziemi jezior" - monografia W. Rogali Kazimierz Ostrowski

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2017 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.