Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Film dokumentalny o Stanisławie Janke
piątek, 25 października 2019

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia naszej nowej produkcji filmowej, której bohaterem jest Stanisław Janke - dziennikarz, poeta, prozaik, tłumacz, twórca i historyk literatury kaszubskiej. Film powstał w ramach projektu pt. "Po kaszubsku na YouTube 2019" realizowanego dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

 

 


Stanisław Janke jest dziennikarzem, poetą i prozaikiem, tłumaczem, twórcą i historykiem literatury kaszubskiej. Urodził się 20 marca 1956 r. w Kościerzynie, pochodzi z leżącego nieopodal Lipusza. Od 40 lat mieszka w Wejherowie.

W latach 1979-2002 związany był zawodowo z miesięcznikiem „Pomerania”, najbardziej opiniotwórczym pismem ruchu kaszubsko-pomorskiego, ukazującym się od półwiecza w Gdańsku. Współpracował również jako dziennikarz z „Gazetą Gdańską”, dwutygodnikiem „Pielgrzym” i „Wieczorem Wybrzeża”. W 1993 r. był redaktorem naczelnym „Kuriera Wejherowskiego”. Od marca 1996 do marca 2010 redagował miesięcznik samorządowy gminy Wejherowo „Nasza Gmina”.

Jako poeta zadebiutował w 1977 r. w „Pomeranii”.  Opublikował kilka tomików poezji: „Ju nie jem motélnikem” (1983) „Żużónka jak mrzónka” (1984), „Kòl kùńca wieku” (1990), „Do biôłégò rena (1994), Krôjczi pôjczi (1997), „Piesniodzejanié” (2003), „Pò mie swiata nie mdze (2007), wybór wierszy „Kaszëbskô dwigô sã w spiéwie” (2018) . Jego wiersze tłumaczone były z kaszubskiego na język fiński, islandzki, rosyjski, włoski i dialekt piemoncki. Napisał również sztukę sceniczną „Roczëzna” (2006) oraz wodewil do muzyki Jerzego Łyska „Jak Kulombószów Krësztof Amerikę wëkrił”. Przygotował do druku antologie prozy kaszubskiej: „Kaszëbskô nôtëra” (2001), „Rost na kamiznie” (2008) i wybór dramatów: „Domôcô bina. Dzewiãc dramów do jigrë” (2006).  Jest ponadto twórcą scenariusza filmu dokumentalnego dla Telewizji Polskiej pt. „Morzem i ziemią malowane – o sztuce i folklorze Kaszub”.

W 1988 r. opublikował powieść „Łiskawica”, trzy lata później opowiadanie „Psë”. Kolejne jego książki prozatorskie: „Żółty kamień” (1998), „Lelek” (2001), „Piękniewo” (2005), „Droga do Korony” (2008) ukazały się po polsku. Wspólnie z Edmundem Szczesiakiem jest autorem zbioru reportaży „Kolce syberyjskiej róży” (1990) poświęconych przymusowym wywózkom mieszkańców Pomorza do ZSRR po zakończeniu II wojny światowej. W 2016 roku opublikował zbiór reportaży „Kaszubski Grudzień 1970”. Wraz z prof. Jerzym Trederem jest autorem tekstu do albumu „Wejherowo i Kalwaria Wejherowska” (1993), w 2018 roku wydał zbiór 50 reportaży „Język u wagi. Opowieści o Kaszubach nieznanych”.

Opublikował ponadto dwie biografie literackie: ks. dr. Leona Heykego „Poeta z kaszubskiej nocy” (1998) oraz kaszubskiego poety i sowizdrzała Hieronima Derdowskiego z Wiela zatytułowaną „Derdowski” (2002). Wraz z artystą malarzem, portrecistą Maciejem Tamkunem wydał „Poczet pisarzy kaszubskich” (2016) oraz zbiór wierszy kaszubskich połączony z wywiadem-rzeką „Szescdzesątka” (2016).

Jego dorobek translatorski obejmuje zbiór baśni kaszubskich Jana Patocka przetłumaczonych na polski „Straszydło w Czarnowskim Młynie” (1984), antologię „Ptak za uszami. Humor i satyra Kaszubów” (1992) oraz „Klechdy kaszubskie” (1996). Z polskiego na kaszubski przełożył dzieła Adama Mickiewicza: „Sonety krymskie” („Krimsczé sonetë” 1998), „Odę do młodości” („Òda do młodectwa”) 1988), „Pana Tadeusza” („Pón Tadeùsz”) 2010 oraz własną powieść „Żółty kamień” 2014 – „Żôłti kam”.

Jego twórczość wielokrotnie była doceniana i nagradzana. Z ważniejszych nagród można wymienić: Medal Stolema przyznany w 1991 r. przez Klub Studentów „Pomorania” za pracę dziennikarską i twórczość literacką. W 1998 r. Rada Miasta Gdańska przyznał mu pierwszą nagrodę w konkursie literackim za powieść „Żółty kamień”. W roku 2002 za zasługi dla promocji języka kaszubskiego otrzymał Medal Srebrna Tabakiera Abrahama przyznany przez Oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Gdyni. W roku 2010 otrzymał Nagrodę Remusa przyznaną przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego za „całokształt działalności literackiej i dziennikarskiej oraz szczególne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury”. W tym samym roku za przetłumaczenie „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza na język kaszubski otrzymał Gryfa Literackiego. Wójt Gminy Lipusz i Rada Gminy Lipusz przyznały mu w 2016 roku tytuł Honorowego Obywatela Gminy Lipusz, a Prezydent Miasta Wejherowa Medal Róży za szczególne zasługi dla Wejherowa.

Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Polskiego PEN Clubu.

 

Projekt realizowany jest dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

 

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2019 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.