Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Odsłonięto tablicę Hieronima Derdowskiego
czwartek, 11 lutego 2021
Nigdë do zgùbë
Nie przińdą Kaszëbë,
Marsz, marsz, marsz za wrodżem!
Më trzimómë z Bòdżem.
 
Te słowa "Marszu Kaszubskiego", śpiewanego na melodię skomponowaną przez Feliksa Nowowiejskiego, zabrzmiały dziś na ulicy Św. Ducha w Toruniu, przy kamienicy nr 10, w której w latach 80. XIX wieku mieszkał ich autor Hieronim Derdowski. Urodzony w 1852 roku we Wielu na południu Kaszub (Zabory) kaszubski poeta, dziennikarz i działacz polonijny położył wielkie zasługi dla ożywiania i podtrzymywania związku Kaszub z Polską. Dziś z inicjatywy toruńskiego oddziału Zrzeszenia na fasadzie wspomnianej kamienicy odsłonięta została upamiętniająca go tablica.
 
 
W uroczystości, z zachowaniem rygorów epidemiologicznych, uczestniczyli: Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotr Całbecki, Prezydent Torunia Michał Zaleski, Prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Jan Wyrowińskie, wiceprzewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz (Kaszuba), honorowy członek ZKP ks. Jan Perszon, prezes oddziału toruńskiego ZKP dr. Wojciech Szramowski, oraz twórca wykonanej w brązie tablicy – Tadeusz Porębski. Trzej pierwsi odsłonili udekorowaną pięknymi kwiatami i udrapowaną biało-czerwonymi i żółto-czarnymi (kaszubskimi) szarfami tablicę, zaś Kaszuba, ks. Jan Perszon ją poświecił odmawiając modlitwę w języku kaszubskim. Z krótkim - z uwagi na panujący mróz - słowem podnoszącym zasługi Derdowskiego dla Torunia, Kaszub, Pomorza i Polski wystąpili: marszałek Piotr Całbecki, prezydent Michał Zaleski oraz prezes Jan Wyrowiński. Ten ostatni otrzymał z rąk marszałka Całbeckiego przyznany Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskiemu okolicznościowy medal ( nr 14) wykonany z okazji 100. Rocznicy Powrotu Kujaw i Pomorza do Wolnej Polski.Toruńska uroczystość odbywała się równolegle z obchodzoną w Pucku 101. rocznicą Zaślubin Polski z Morzem.
 
 
10. lutego 1920 roku w Pucku, symbolicznego aktu Zaślubin Polski z Morzem dokonał generał Józef Haller, kończąc proces przejmowania przez Rzeczpospolitą ziem Pomorza Nadwiślańskiego, które wróciły do Polski mocą postanowień Traktatu Wersalskiego.
 
Powrót Polski nad Bałtyk był możliwe również dlatego, że Kaszubi, w zdecydowanej większości opowiedzieli się na przełomie XIX i XX wieku za Polską, a ten dzień przed 101. laty był ukoronowaniem ich wieloletnich wysiłków, które przejawiały się w żarliwym i wytrwałym samoorganizowaniu życia kulturalnego, społecznego i gospodarczego, odkrywaniu i umacnianiu własnej tożsamości w przekonaniu, że – powtarzając za Hieronimem Derdowskim – „Ni ma Kaszeb bez Polonii, a bez Kaszeb Polsci”.
 
 
 
Te pamiętne słowa - co zostało dziś podkreślone przez prezesa Jana Wyrowińskiego - po raz pierwszy ujrzały światło dzienne właśnie w Toruniu. Wyszły bowiem w 1880 roku spod prasy polskiej drukarni Józefa Buszczyńskiego. Były zaś częścią dedykacji dla Józefa Ignacego Kraszewskiego, która otwierała najpiękniejszy poemat pióra Derdowskiego „O Panu Czôrlińsczim, co do Pucka po sécë jachôł". Również w Toruniu miały swoje pierwsze wydania „Kaszube pod Widnem” i „Jasiek z Knieji”. Pisał je będąc jednocześnie aktywnym redaktorem „Gazety Toruńskiej” – najważniejszej polskiej gazety wychodzącej w Toruniu w czasach zaborów. Za drukowane w niej artykuły, krytyczne wobec państwa pruskiego, był wielokrotnie stawiany przed niemieckie sądy, a nawet więziony.
Tablica sfinansował Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Uroczystość z werwą i znajomością rzeczy prowadził dr Michał Targowski, członek zarządu oddziału ZKP w Toruniu.
 
 
Wszystkie zdjęcia autorstwa Mikołaja Kurasa dla UMWKP.

 

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2021 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.