Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Rok Młodokaszubów

 

Towarzystwo Młodokaszubów (kasz. Towarzëstwò Młodokaszëbów) 

Powołanie własnej organizacji nurtowało działaczy kaszubskich od dawna. Na początku naszego stulecia, gdy w 1908 roku zaczęto wydawać Gryfa, myśl o założeniu organizacji ideowej nabierała realnych kształtów. Głównym inicjatorem był J. Karnowski, który uważał, że trzeba przeciwstawić staro-Kaszubom ruchneokaszubski. Pierwszy kierunek reprezentowali ci Kaszubi, którzy gardzili, a przynajmniej nie szanowali tego, co swojskie, co odziedziczyli po ojcach.Neokaszubi mieli sprzyjać wszystkim pierwiastkom swojskim i rozwijać je na zasadach równoprawnych z kulturą narodową. Mieli skutecznie się przeciwstawiać próbom infiltracji Kaszubów przez organizacje niemieckie. Ten kierunek Majkowski przechrzcił na młodokaszubski, na wzór Młodej Polski.

„Gryf" od początku przygotowywał pole dla organizacji kaszubskiej. W 1909 roku Majkowski opublikował w nim artykuł „Ruch młodokaszubski”, w którym pisał, że młoda inteligencja kaszubska, pod hasłem co kaszubskie, to polskie, wprowadzać będzie pierwiastki szczepowe do kultury ogólnopolskiej i dążyć do zaktywizowania narodowego wszystkich Kaszubów, przy czym nigdy my młodzi Kaszubi z oka spuszczać nie powinniśmy tego, co nas łączy z całym narodem". Dalej Majkowski precyzował swoją myśl: Myśl zasadniczą, że właśnie na pierwiastkach swojskich trzeba oprzeć pierwiastki ogólnopolskie, że ideały kaszubskie i ogólnopolskie trzeba o r g a n i c z n i e spoić, tę myśl z wszystkimi dalszymi jej konsekwencjami nazwano ideą młodo kaszubską.

Majkowski i Karnowski w kilku publikacjach przygotowali program ruchu młodokaszubskiego w nurcie kaszubsko-pomorskim, który w referacie Majkowskiego „O organizacji młodokaszubskiej” został przedstawiony na zjeździe Młodokaszubów w Gdańsku 20 i 21 czerwca 1912 roku. W zjeździe wzięło udział ponad pięćdziesiąt osób z Pomorza, Poznania, Warszawy, Łodzi i Wilna. Dyskusja była kontrowersyjna, ruch młodokaszubski miał wielu przeciwników wśród samych Kaszubów i Pomorzan, którzy obawiali się, szczególnie księża o nastawieniu narodowo-demokratycznym, że organizacja kaszubska może rozbić ruch narodowy na Pomorzu, pozbawić ich przywództwa i... dążyć do oderwania Kaszub od odrodzonego w przyszłości państwa polskiego. Do zawiązania organizacji nie doszło, wobec tego postanowiono zwołać następny zjazd, ale tylko tych, którzy złożyli akces do przyszłej organizacji kaszubskiej. Zjazd założycielski odbył się 22 sierpnia 1912 roku w Gdańsku, powołano „Towarzystwo Młodokaszubów”, uchwalono statut, wybrano zarząd i radę nadzorczą. Przewodniczącym został ks. Ignacy Cyra, sekretarzem dr A. Majkowski, a skarbnikiem dr F. Kręcki.

Towarzystwo Młodokaszubów było organizacją inteligencką bez zaplecza społecznego. Głównym jego celem było sformułowanie ideowego programu ruchu kaszubskiego i przysposobienie kadr do działalności wśród Kaszubów. Młodokaszubi spotykali się z ostrą krytyką narodowych działaczy polskich na Pomorzu, szczególnie ostro i niesmacznie atakował ich pelpliński „Pielgrzym”, z którym „Gryf” prowadził polemiki, nie zniżając się jednak do prymitywnego poziomu atakujących. Czołowi Młodokaszubi, tacy jak Majkowski, Karnowski, Heyke, Kręcki i do czasu Sędzicki, wnieśli do kultury kaszubskiej nie tylko nowe wartości artystyczne, ale i narodowe przez uczestnictwo w ruchu niepodległościowym.

Wraz z wybuchem pierwszej wojny światowej działacze młodokaszubscy — Majkowski, Karnowski, Heyke i Kręcki — powołani zostali do wojska pruskiego. Rozluźniły się między nimi więzi i Towarzystwo Młodokaszubów przestało działać. Chociaż organizacja zamarła, to sam ruch młodokaszubski trwał nadal na zasadzie związków ideowych i towarzyskich między jego działaczami. Dawni członkowie Towarzystwa Młodokaszubów — Karnowski, Sędzicki, ks. Wrycza, Leon Lniski — związali się politycznie z narodową demokracją, co jednak nie przeszkadzało im we wspólnej, a przy tym autonomicznej działalności kaszubskiej, szczególnie na polu kultury i literatury. Majkowski starał się być politycznie neutralny, podobnie jak ks. Heyke, obaj przyjaźnili się i byli zgodni w zapatrywaniach na kaszubszczyznę m.in. z Karnowskim. Podziały partyjne nie wprowadzały podziałów w ruchu kaszubskim.

Ruch młodokaszubski dał podwaliny nowoczesnemu ruchowi kaszubsko-pomorskiemu oraz wytyczył kierunki pracy na Kaszubach i dla Kaszubów.

Źródło: "Nowy Bedeker Kaszubski", Gdańsk 1997

► Biogramy wybranych Młodokaszubów

 


Artykuły poświęcone Młodokaszubom opublikowane na łamach "Pomeranii"

► Cezary Obracht-Prondzyński Wytyczyli nowe drogi, cz. 1.pdf

► Cezary Obracht-Prondzyńsk Wytyczyli nowe drogi, cz. 2.pdf

► Cezary Obracht-Prondzyńsk Wytyczyli nowe drogi, cz. 3.pdf

► Krzysztof Korda Gdańscy Młodokaszubi.pdf

► Krzysztof Korda Młodokaszubi z Kociewia.pdf

► Krzysztof Korda Młodokaszubi z Zaborów, Gochów i ziemi bytowskiej.pdf

► Krzysztof Korda Młodokaszëbi z Pòznania, Warszawë i Krakòwa.pdf

► Krzysztof Korda Młodokaszëbi z Westrzódka i Nordë.pdf

 Czego_chcele_Mlodokaszebi.mp3 (tekst z "Pomeranii" 2012 nr. 2)

 


 

Konkurs i konferencja w Muzeum Ziemi Kościerskiej

24 maja w Kościerzynie odbył sie konkurs „Kaszubi wczoraj i dziś”, organizowany przez Muzeum Ziemi Kościerskiej im. dra Jerzego Knyby. Tegoroczna, trzecia już edycja poświęcona została życiu i działalności czterech wybitnych Młodokaszubów – Aleksandra Majkowskiego, Jana Karnowskiego, Franciszka Sędzickiego oraz Leona Heyke. Konkurs skierowany był do uczniów szkół gimnazjalnych z całego wojwództwa pomorskiego.

Zwyciężył Kamil Wolski, uczeń Zespołu Kształcenia i Wychowania w Klukowej Hucie. Drugie miejsce zajęła Malwina Laska z Gimnazjum im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego z Dziemianach. Trzecie miejsce na podium zajął Marcin Naczk, uczeń Zespołu Szkół w Mściszewicach.

Rozdanie nagród laureatom odbyło się 14 czerwca 2012 roku w Sali widowiskowej im. Lubomira Szopińskiego w Kościerzynie. Uroczystość połączona została z konferencją naukową, poświęconą wybitnym przedstawicielom ruchu młodokaszubskiego.  Uczestnicy  mieli okazję wysłuchać trzech referatów. Pierwszy pt. „Śladami ks. Leona Heykego po ziemi kościerskiej” wygłoszony został w języku kaszubskiemu przez Wandę Kiedrowską. Następnie swój wykład  pt. „Juvenilia Majkowskiego i poemat Franciszka Sędzickiego” wyglosił prof. dr hab. Tadeusz Linkner. Ostatni referat, poświęcony zasobom regionalnym w pracy nauczyciela na Kaszubach, przedstawiła Danuta Pioch.



Odsłonięcie tablicy poświęconej pierwszemu prezesowi Towarzystwa Młodokaszubów

14 lipca 2012 r. w Bytowie odsłonieto tablicę poświeconą pierwszemu prezesowi założonego w 1912 r. Towarzystwa Młodokaszubów – ks. Ignacemu Cyrze. Wydarzenie zorganizował bytowski oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Tablica zawisła w przedsionku głównego wejścia do kościoła św. Katarzyny. Podczas uroczystościo jego życiu i działalności ks. Cyry na rzecz Polski i Kaszub opowiedział prof. Józef Borzyszkowski.

 

Ignacy Cyra (1856-1914), urodził się w Rabacinie k. Bytowa, ukończył gimnazjum chojnickie, studiował teologię na uniwersytecie we Wrocławiu oraz na uniwersytecie w Würzburgu. W 1883 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Służbę duszpasterską pełnił w Drzycimiu, Komórsku, Konarzynach, Śliwicach, Jastarni oraz Wejherowie.

Zasłużył się na polu pracy narodowej. Przez kilkanaście lat był członkiem Polskiego Komitetu Wyborczegona Powiat Świecki i dwukrotnie delegatem do prowincjonalnego Komitetu Wyborczego na Prusy Zachodnie (1907, 1912). Działał w licznych organizacjach polskich: Towarzystwie Naukowym w Toruniu, stowarzyszeniu „Straż”, którego zadaniem było szerzenie oświaty wśród ludu przez popularyzację polskich czasopism i książek. Popierał działania podejmowane w kręgu młodokaszubskim skupionym wokół Aleksandra Majkowskiego. Bronił młodokaszubów przed zarzutami o separatyzm. Został wybrany na prezesa pierwszej w dziejach kaszubskiej organizacji regionalnej, czyli Towarzystwa Młodokaszubów w Gdańsku 22 sierpnia 1912 roku.

Zmarł w 1914 r. wyniku wypadku samochodowego. Został pochowany w Drzycimiu.


Płaskorzeźba Aleksandra Majkowskiego i Remusa w Wejherowie

7 września 2012 r. o godz. 17:00 odbyło się uroczyste odsłonięcie płaskorzeźb autorstwa Adama Barana w parku im. Aleksandra Majkowskiego, przed Pałacem Przebendowskich i Keyserlingków. Płaskorzeźby wykonane w pniu starego jesionu prezentują postacie: Aleksandra Majkowskiego oraz głównego bohatera jego powieści - Remusa.

Odsłonięcia rzeźby dokonali prezesi Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Oddział w Wejherowie reprezentował Henryk Kanczkowski, natomiast oddział w Luzinie - Sławomir Klas. Towarzyszyła im dyrektor Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Majkowskiego Danuta Balcerowicz wraz z reprezentantką Muzeum - Janiną Kurowską. W spotkaniu udział wzięli również członkowie zarządów obu oddziałów, nauczyciele języka kaszubskiego a także liczni goście.

Po części oficjalnej wystąpiła rodzinna kapela BAS z Sierakowic, prezentująca muzykę kaszubską.

Postacie wyrzeźbione w starym jesionie mają być nie tylko dodatkową atrakcją kompleksu pałacowo-parkowego, ale przede wszystkim mają przybliżyć postać patrona parku i zachęcić do zapoznania się z jego twórczością.

Wydarzenie odbyło się w ramach obchodów Roku Młodokaszubów ogłoszonego przez Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Pomysłodawcą i organizatorem uroczystości było Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej przy współudziale Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.

Więcej pod linkiem: http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/211


Młodokaszubi upamiętnieni

22 sierpnia 2012 r. przypadła setna rocznica zjazdu założycielskiego Towarzystwa Młodokaszubów.

Aby uczcić 100-lecie założenia Towarzystwa Młodokaszubów 22 sierpnia 2012 r. (środa) wszędzie o godz. 19.00 w różnych miejscach KaszubKociewiaBorów i innych regionów Pomorza, przy grobach i upamiętnieniach osób z ruchu młodokaszubskiego Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie zorganizowało spotkania połączone z symbolicznym wspomnieniem Młodokaszubów i modlitwą za nich. W ten sposób zrzeszeńcy chcieli uczcić pamięć o dokonaniach ruchu młodokaszubskiego, który dał podwaliny nowoczesnemu ruchowi kaszubsko-pomorskiemu.

Akcję ogłosił prezes ZG ZKP Łukasz Grzędzicki:

 

Tego dnia w miejscach spoczynku i upamietnienia jego wybitnych przedstawicieli Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie zorganizowało spotkania. 

Podczas spotkań odczytano list prezesa ZKP, napisany specjalnie z okazji jubileuszu. Skierowany był do Zrzeszeńców i wszystkich, którzy doceniają dziedzictwo pozostawione przez działaczy sprzed wieku. Jak zaznaczył Łukasz Grzędzicki - Ich dokonania i prowadzona z wielkim zaangażowaniem praca, o której często już nie pamiętamy, zmieniła obraz rodzimej społeczności naszego regionu i nieodwracalnie ją wzbogaciła w sferze kultury i myśli regionalnej. Dokonania Młodokaszubów nadały kaszubszczyźnie barw, które nigdy nie zblakną.

Relacje z przebiegu uroczystości w różnych miejscach Pomorza można obejrzeć pod linkiem: 

http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/192

Zdjęcia z obchodów znajdują w fotogalerii.

 


O Młodokaszubach w Kolbudach

W 12 października 2012 r. w Kolbudach, z inicjatywy miejscowego partu ZKP, odbyło się spotkanie poświęcone Młodokaszubom, czyli generacji działaczy kaszubskich, na czele których stał Aleksander Majkowski.

Wydarzenie rozpoczęła prezentacja multimedialna przybliżająca uczestnikom sylwetki wybitnych przedstawicieli ruchu oraz ich dokonania. Syntetycznego przeglądu działań Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, związanych z podnoszeniem wiedzy o Młodokaszubach dokonał wiceprezesa ZKP Krzysztof Korda.

 

Wykład na temat narodzin ruchu młodokaszubskiego, jego spuścizny oraz ciągle aktualnego przesłania wygłosił prof. Cezary Obracht-Prondzyński.

Relacja z wydarzenia znajduje się tutaj.


Promocja szkiców Młodokaszubów

„Młodokaszubi. Szkice biograficzne”. Promocja książki pod tym tytułem odbyła się 13 grudnia 2012 r. w Domu Kaszubskim.

Autorami książki „Młodokaszubi. Szkice biograficzne” są profesorowie: Józef Borzyszkowski i Cezary Obracht-Prondzyński. Poświęcona jest życiowym i ideologicznym drogom Młodokaszubów. Zawiera szkice biograficzne ponad 30 postaci, które współtworzyły ruch młodokaszubski.

Relacja z wydarzenia znajduje się tutaj.

 


 
Uchwała nr 27/2011 Rady Naczelnej Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
z dnia 18 listopada 2011 roku

w sprawie ustanowienia roku 2012 w Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskim „Rokiem Młodokaszubów”

Na podstawie § 29 ust. 3 i 13 Statutu Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego uchwala się co następuje:

§ 1.

Rada Naczelna Zrzeszenia Kaszubsko –Pomorskiego w związku z 100. rocznicą powstania Towarzystwa Młodokaszubów dla podkreślenia jego znaczenia i zasług
w rozwoju ruchu kaszubsko-pomorskiego ustanawia się w Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskim rok 2012 „Rokiem Młodokaszubów”.

§ 2.

W roku, o którym mowa w § 1 należy uwzględnić w planach pracy Zarządu Głównego, Oddziałów, Klubów i innych instytucji Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego poznanie i propagowanie Roku Młodokaszubów.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący posiedzenia Ryszard Sylka

Prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Łukasz Grzędzicki


 

Lista rankingowa wniosków o dofinansowanie zgłoszonych na konkurs innowacyjnych przedsięwzięć realizowanych przez oddziały ZKP w ROKU MŁODOKASZUBÓW

Listę sporządzono na podstawie oceny dokonanej przez członków Komisji Oceny Projektów – powołanej przez Zarząd Główny ZKP)

 


Logotypy sponsorów i partnerów konkursu potrzebne do zamieszczenia na materiałach:

► Energa Logo.zip 

► LOGOTYPY_ZKP.zip

► PKO BP - LOGO.zip

 

► logo Młodokaszubi.pdf

► Młodokaszubi.jpg

 

 

 
© Copyright 2005 - 2019 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.