Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Wieczory literatury kaszubskiej
niedziela, 26 listopada 2017

Od kilku już lat 2 razy w roku spotykają się członkowie słupskiego Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko--Pomorskiego w celu przypominania sobie nawzajem o dokonaniach pisarzy, poetów i działaczy kaszubskich.

Z inicjatywą wystąpiła dr Anna Skotnicka i ona przygotowała kilka początkowych spotkań, leczod początku wszyscy biorący udział zgodzili się, że spotkania te nie będą miały formy wykładów naukowych, lecz będą popularnymi pogadankami z elementami naukowych wiadomości i dyskusji. Taka forma sprzyja włączaniu się wszystkich obecnych w wypowiedzi, czytanie utworów, pytania, uwagi i ...śpiew, gdyż na każdym spotkaniu śpiewamy jakieś piosenki/ pieśni kaszubskie.

Pierwsze spotkanie przeznaczone było na omówienie życia i twórczości Anny Łajming z tej racji, że była Ona mieszkanką Słupska i posiadała tytuł Honorowej Obywatelki Słupska. Na dalszych spotkaniach omawiano chronologicznie:

- pierwsze druki po kaszubsku: Szymona Krofeya, Duchowne piesnie Marcina Lutera y ynszich nabożnych mężow. Z niemieckiego w slawięsky ięzyk wiłożone - z 1586 r.;

Michała Pontanusa Mostnika, Mały Katechizm - z 1643 r.

- oryginalną twórczość w języku kaszubskim : Floriana Ceynowy (1817 - 1881),

Jana Hieronima Derdowskiego (Jarosza) (1852 - 1902),

Aleksandra Majkowskiego ( 1876 - 1938),

Jana Karnowskiego (1886 - 1939),

Bernarda Sychty ( 1907 - 1982),

Jana Trepczyka (1907 - 1989).

Życie, twórczość i działalność Jana Trepczyka - to przedmiot rozmów ostatniego spotkania, które się odbyło 17 listopada 2017 r. - w siedzibie słupskiego Zarządu Oddziału Zrzeszenia. Zebranych -ok. 20 osób- przywitał prezes Oddziału dr Antoni Szreder i przekazał dalsze prowadzenie dr Annie Skotnickiej, która nawiązała do poprzedniego spotkania dotyczącego ks. prałata dra Bernarda Sychty. Przekazała do siedziby Oddziału własne opracowanie dotyczące geografii wyrazowej w Słowniku gwar kaszubskich na tle kultury ludowej tegoż autora - w postaci mapy i artykułu naukowego. Następnie przekazała głos Jadwidze Modzelewskiej, która omówiła koleje życia Jana Trepczyka. Po niej Anna Skotnicka omówiła trzy lata tych wydarzeń z życia autora , tj. lata 1954 - 1956, kiedy był on poddawany inwigilacji służb zwanych wówczas UB.

W dyskusji podkreślano podziw dla talentu, pracowitości i wszechstronności działań omawianego bohatera wieczoru.

Kolejna część spotkania to śpiewanie pieśni Jana Trepczyka, Hej mòrze, mòrze i Zemia rodnô. W związku z tym, że pewne grupy Kaszubów optują za tym, aby tę ostatnią pieśń przyjąć jako hymn kaszubski, Anna Skotnicka wyraziła swoje zdanie nieprzychylne temu pomysłowi z powodu rytmu walczyka, jakim jest ten utwór, i z powodu braku zgodności akcentuacji wyrazowej i muzycznej, co jest charakterystyczne dla utworów ludowych, a nie powinno mieć miejsca w utworze zwanym hymnem. Jednocześnie podała, że w r. 1963 gościła w Słupsku pp.Trepczyków w Szkole Podstawowej nr 8 ( wówczas ul. Jana Kazimierza), kiedy to słuchano pięknego śpiewu duetu Jana i Leokadii Trepczyków. Wówczas uzgodniła z autorem zmianę szyku kilku wyrazów w piesni Zemia rodnô, co pozwoliło uniknąć rażącego akcentowania ostatniej sylaby w wyrazach. W takiej postaci chór szkolny wówczas prowadzony przez Annę Skotnicką ( Koszałkównę ) wykonał utwór, a autor wyraził zgodę na taką zmianę. Póżniej jednakże nigdzie tej zmiany nie wprowadził.

W tej wersji tekst ma postać następującą:

Zemia rodnô, kaszëbsczi pëszny kraju

Òd gduńska tu, jaż do Roztoczi bróm.

Të snëżô jes jak kwiat rozkwitłi w maju,

Ce, Tatczëznã, jô lubòtnô tu móm.

Sambòrow miecz i Swiãtopelka biôtczi

W spòsobie ce dlô nas uchòwałë.

Tobie jô wprzódk pòcëskóm bëlné kwiôtczi;

Òdrodë cél Kaszëbóm znów brënie.

Tu dali jô mdã strażã zemi trzimôł,

Skądka zôczątk naj rodnô rozga mô.

Tu dali mdã domòcëznë sã jimôł,

jaż zajasni i nôma brzôd swój dô.

 

Na zakończenie spotkania zaśpiewaliśmy - po polsku i po kaszubsku- Odę do radości.

Przyjemną niespodziankę sprawiła nam swoją obecnością dr Krystyna Krawiec-Złotkowska, zastępca dyrektora Instytutu Polonistyki Akademii Pomorskiej, która przekazała kilka ciekawostek rodzinnych omawianego tworcy i opowiedziała o osobistych kontaktach z Witosławą Frankowską, wnuczką Jana Trepczyka.

Słodki poczęstunek - jak zawsze - stanowił dopełnienie owego owocnego w wrażenia koleżeńskiego spotkania. 

Anna Skotnicka

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2017 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.