Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.
Legenda o Scycie zamienionym w Kaszubę
środa, 27 maja 2015

Zrzeszonëch naju nicht nie złómie albo po polsku: zrzeszonych nikt nas nie złamie. Dewiza, która przyświeca kolejnym pokoleniom działaczy kaszubsko-pomorskich. Można ją wyczytać na sztandarach i gdańskim pomniku księcia Świętopełka. Słowa o zrzeszonych padają w chwilach uroczystych. Niewiele osób wie, skąd naprawdę pochodzą.

Opowieść pana Józefa

Zazwyczaj wskazuje się, że hasło o „zrzeszonych” jest nawiązaniem do Życia i przygód Remusa Aleksandra Majkowskiego. To prawda. Sęk w tym, że jakkolwiek Majkowski rozpowszechnił historię o umierającym „władcy kaszubskim”, który nawołuje synów do zachowania jedności, to nie on był jej autorem, lecz jedynie wykorzystał starożytną legendę. Zanim padnie dokładne wyjaśnienie, warto przywołać scenę z Życia i przygód..., w której umierający Józef Zabłocki, były powstaniec i mentor Remusa, opowiada mu o dziejach Kaszubów. Zabłocki twierdzi, że największym z władców był Świętopełk II, którego „nawet na śmiertelnym łożu nie opuszczała (...) troska o przyszłość jego ludu.  Kazał więc zwołać swych synów i podał im pęk mocno związanych prętów, by go złamali. Żaden z synów nie mógł tego dokazać. Tedy książę Świętopełk rozwiązał pęk i podał swoim synom z osobna. Teraz oni łatwo je połamali… »Weźcie sobie przykład z tych prętów – powiedział książę Świętopełk. – Złączonych nikt was nie złamie, ale każdego z osobna – zniszczą!... «. Nieszczęście nasze, że zawsze jakaś zła ręka rozwiązywała więź, która trzymała nas razem”.

Przywołując tę historię, Majkowski jawi się jako psycholog wyczuwający potrzeby kaszubskiego odbiorcy tekstu. Rozbudza tęsknotę za czasami,  w których Kaszubi byli znaczącą siłą. Jednocześnie zdradza znajomość wzorców antycznych.

Marek Adamkowicz

Całość w czerwcowej "Pomeranii".

Na zdjeciu pomnik Świętopełka w Gdańsku z napisem „Zrzeszonëch naju nicht nie złómie”. Fot. M. Adamkowicz

NAJNOWSZE ARTYKUŁY
© Copyright 2005 - 2018 Portal Regionalny kaszubi.pl
Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.