Do poprawnego działania strony wymagane jest włącznenie obsługi javascript. Zmień to w opcjach Twojej przeglądarki i odśwież stronę.

Kaszubskie ślady na Syberii. (zdjęcia)

 

Polska wioska położona pośrodku Azji, 8000 tys. km od Polski, 100 km od Irkucka, to Wierszyna. Mała kochana Ojczyzna dla Polaków z Zagłębia Dąbrowskiego. Ich przodkowie w 1910 roku pojechali tam za chlebem. I zostali. Kolejne pokolenia żyją w kolorowych drewnianych domkach misternie ozdobionych kolorowymi dekoracjami przy oknach i drzwiach. Kolorowe płoty ogradzają przydomowe ogródki. Jakże inny widok niż ten z terenów buriackich, gdzie brązowe domostwa zlewają się ze stepowym otoczeniem. Stare krzyże na katolickim cmentarzu, to najstarsze ślady obecności Polaków, a na nich daty 1901-1934, 1924-1940 i inne. Wrażenie robi miejscowy katolicki kościół. Ciemnobrązowe deski, którymi jest obity nadają mu czysto polski wygląd naszych wiejskich kościółków.

Celem naszej Pielgrzymki na Syberię był właśnie ten wierszyński kościół, który 7 lipca 2013 roku obchodził jubileusz stulecia swojego istnienia. Wyjazd zorganizował ks. kanonik Eugeniusz Zarębiński, proboszcz parafii p. w. św. bpa Stanisława Męczennika z Lublina. Ks. Eugeniusz jest krajowym duszpasterzem Katolickiego Stowarzyszenia Kolejarzy Polskich. Lubelska parafia ofiarowała obraz z wizerunkiem św. bpa Stanisława Męczennika siostrzanej wierszyńskiej parafii, która jest pod wezwaniem tego samego Świętego. Pielgrzymami byli uczestnicy z różnych miejscowości Polski. Między innymi ze Słupska, Koszalina, Kodnia, Zamościa, Lublina i Białegostoku. My z Kaszub zawieźliśmy do kościoła w prezencie stułę ze wzorem kaszubskim, wyszytym własnoręcznie przez Henrykę Jurałowicz-Kurzydło, a dla rodziny u której mieszkaliśmy w Wierszynie witraż namalowany w pracowni państwa Urszuli i Dariusza Jagodzińskich też z elementami kaszubskimi. Zawieźliśmy również nasionka słoneczników i niezapominajki, żeby Polskie kwiaty rozsiewały się po Syberii. W Wierszynie ludzie mówią językiem, który z łatwością można zrozumieć. Choć mieszka tu nie więcej niż 600 osób, czasem wręcz dla podkreślenia swego pochodzenia mówią po polsku nie tylko w domu, ale w sklepie czy na ulicy. Ks. Karol Lipiński, proboszcz tutejszej parafii od 2009 roku prowadzi zajęcia dla dzieci, konkursy plastyczne, spotkania, bo chce, żeby dzieci traktowały kościół jak drugi dom. Dla utrzymania polskości niezwykłą pomocą jest nauczanie języka polskiego w miejscowej szkole. W Wierszynie jest Dom Polski i skansen „ Muzeum Wsi Polskiej”. Syberię pokochać  można za jej bezkres, niepowtarzalny  urok krajobrazów i gościnę, której doświadczy każdy, kto się tam znajdzie. Jadąc przez tajgę nasycamy oczy wspaniałymi widokami. W tak pięknych okolicznościach przyrody życie wydaje się spokojniejsze. Po pokonaniu krainy ogromnych przestrzeni upajamy się widokiem wspaniałego cudu natury, wpisanego na listę UNESCO zwanym Świętym Morzem, Błękitnym Okiem Syberii. Jest to po prostu Bajkał. Niebieska toń wody zlewa się  z błękitem chmur. Z Góry Czerskiego podziwiamy port Bajkał i kolejkę Okołobajkalską. W Muzeum Bajkału  w Listwiance znajduje się  wiele pamiątek i śladów po polskich uczonych.. Jak Bajkał to i wyspa Olchon. Na tej wyspie nie ma asfaltowej drogi, ani drogowskazów. Jedziemy 30-to letnimi UAZ-ami, które są nadal terenowymi królami rosyjskich szos i bezdroży poprzez stare nadbajkalskie lasy i piaszczyste, wręcz stepowe przestrzenie. Spod kół umykają do norek susły,a stada koni usiłują skubać wypaloną słońcem trawę. Na wyspie mijamy buriackie słupy Modlitewne obwiązane kolorowymi wstążeczkami. Wypatrujemy czy gdzieś w oddali nie wynurzy się nerpa, czyli foka. Utrudzeni jazdą i pieszą wędrówką po Olchonie posilamy się słynną „uchą”, czyli zupą rybną ugotowaną na ognisku. Na Olchonie słońce świeci  przez 290 dni w roku. Pierwszy i ostatni dzień naszego pielgrzymowania po Syberii spędziliśmy w Irkucku. Drewniane domy coraz bardziej popadają w ruinę albo są na siłę unowocześniane.

Zwiedzając Irkuck nie pominęliśmy katolickiej katedry – największego kościoła dla całej wschodniej Syberii. Byliśmy też  w kościele katolickim, zwanym „Czerwonym” lub „polskim” zamienionym na salę koncertową. W podziemiach znajduje się malutka kapliczka z Polskim proboszczem, gdzie odprawia się msze św. , a mieści się  w pomieszczeniu  od 10 do 15 wiernych. Zachwycaliśmy się wieżą i kopułami cerkwi Podwyższenia Krzyża. Po dniach zachwytu nad pięknem Syberii i ziemi buriackiej przyszedł czas na chwile wzruszenia, zadumy i refleksji. Znajdujemy się na wielkim cmentarzu ofiar czystek z lat trzydziestych tuż poza miastem, kawałek za lotniskiem. Nie prowadzi do niego żadna droga, jedynie wąska ścieżka, którą z ledwością pokonuje nasz autobus. Irkuckie „pola śmierci” dziś upamiętnia pomnik i tabliczki z fotografiami i nazwiskami tylko nielicznych ofiar. Na cmentarzu leżą tysiące. Ślady historii to ślady  tragedii. Przerażające są tablice informacyjne – rok upublicznienia mogił – 1989 , głębokość  grobu – 5 m, długość – 33 m, szerokość – 5,3 m. To jednego. A ile ich jest ? Bujna trawa, kwiaty i rosnące tu drzewa ukrywają skalę tragedii. Kiedy dotyka się  stopami miejsc zagłady, ogarnia nas jakieś dziwne uczucie, jakbyśmy bali się stawiać kolejne kroki po ziemi  męczenników Rosyjskich, Polskich, Ukraińskich, Białoruskich a także Żydowskich.  Syberia to kraina ogromnych przestrzeni i niezliczonych miejsc, które choć są  częścią Rosji, zachowują nadal odrębność kulturową i cywilizacyjną. Jeszcze długo będziemy wspominać syberyjską kuchnię: pozy, czebureki, omule czy buriackie burłaczenie. A kto chce wiedzieć co to znaczy poburłaczyć musi koniecznie pojechać na Syberię, najlepiej koleją Transsyberyjską. 

 

Małgorzata Drutkowska 

 

ODDZIAŁ W SŁUPSKU

Adres:

Sienkiewicza 19

II piętro

76-200 Słupsk

Telefon:

0–59 841–30–74

502–52–51–75

e-mail:

slupskkaszubi@gmail.com

 

 

 

 

                   

 

 

 

© Copyright 2020 Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział Słupsk
Projekt graficzny: Iselin
Webmaster: Łukasz Makurat
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Kliknij na to powiadomienie, aby je zamknąć.